Ücretten Kesme Cezası Nedir?

Çalışanların sıklıkla merak ettiği konuların başında ücretten kesme cezası gelir. Genel olarak ücretten kesme cezası nedir ve nasıl uygulanır soruları ise en çok sorulan sorular arasında. İş sözleşmeleri ile hem çalışanların hem de işveren tarafının hakları koruma altına alınırken, işçinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini karşılamaması durumunda bazı yaptırımların olacağı da belirtilir. Bu yaptırımların arasında yer alan ücretten kesme cezası, uygulamada bazı özelliklere sahiptir.

Ücretten kesme cezası, diğer bir deyişle maaş kesme cezası olarak da bilinir. Ücretten kesme cezası birçok çalışanın yaşadığı tipik bir durumdur. Ücretten kesme cezası 4857 sayılı İş Kanunu’nun 38. maddesiyle belirlenmiştir. İşverenin, disiplinden kaynaklı sorunlardan dolayı uyguladığı kesintileri kapsayan ceza 4837 sayılı İş Kanunu ile belirlenmiş olup ücretten kesme cezası olarak adlandırılmıştır. Ücretten kesme cezası devamsızlıkla ilgili bir ceza değildir. İşverenin işçiye, toplu iş sözleşmesinde belirtilen sebepler dışında herhangi bir sebep ile ücret kesme cezası uygulama hakkı bulunmamaktadır.  Toplu iş sözleşmesinde belirtilen konulardan herhangi birinin eksik görülmesi halinde ise uygulanacak olan ücret kesme cezası, yazılı olarak ve ücretten kesme sebebini de içerecek şekilde beyan edilmek zorundadır.

Ücret kesme cezası, işveren tarafından işçinin maaşı üzerinden yapılmaktadır. Yapılacak olan kesinti (ücretten kesme cezasının tutarı) çalışanın iki günlük çalışma kazancını geçmemelidir. Ayrıca işçinin 365 gün içerisinde uğradığı ceza için gün sınırlaması da vardır. Ceza için toplam gün sayısı en fazla 24 gün olmalıdır. Aksi takdirde, 24 günden fazla yapılan kesintiler İş Hukukuna aykırı olarak görülür.

İşverenin, ücretten kestiği miktarı kendisi için kullanması mümkün değildir. Belirlenmiş olan yasaya bakılacak olursa işveren ücretten kesme cezasının tutarını, 30 gün içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın cezaya maruz kalan işçi için belirlenen bankaya yatırmak zorundadır. Ücretten kesme cezası tutarı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından ücretten kesme cezasına uğramış işçi için verilecek olan eğitimde ve sosyal hizmetlerde kullanılmaktadır. Ücretten kesme cezalarının toplam tutarlarının ne yönde kullanılacağı, işçi temsilcilerinin yer aldığı bir kurul tarafından belirlenmektedir.