İhracat Faturası Nasıl Kesilir? 2026 Adım Adım Güncel Rehber
İhracat faturası, e-fatura sisteminde "İhracat" senaryosu ve "İstisna" fatura tipi seçilerek, alıcı olarak Ticaret Bakanlığı'nın vergi kimlik numarası (1460415308) girilip, GTİP kodu ve teslim şekli gibi zorunlu alanlar doldurularak kesilir. Fatura GİB üzerinden gümrük sistemine iletilir ve gümrük beyannamesine bağlanır. Bu rehberde 2026 güncel kurallarıyla süreci adım adım ele alıyoruz.
Yurt dışına mal satan her işletme için ihracat faturası, gümrük işlemlerinin ve KDV istisnasının temel belgesidir. Yanlış kesilen bir fatura, gümrük beyannamesinin tescil edilememesine ve teslimat gecikmelerine yol açabilir. Bu yüzden zorunlu alanları ve süreci doğru bilmek kritik önem taşır.
İhracat Faturası Nedir?
İhracat faturası, Türkiye'den yurt dışına yapılan mal satışlarını belgeleyen ve gümrük beyannamesi ekinde yer alan resmi satış belgesidir. Yurt içi faturadan farklı olarak gümrük süreçlerine entegredir ve KDV hesaplanmadan, istisna kapsamında düzenlenir.
E-fatura mükellefi olan işletmeler, mal ihracatı faturalarını 1 Temmuz 2017'den bu yana ihracat e-faturası olarak kesmek zorundadır. 1 Ocak 2026 itibarıyla kağıt fatura uygulaması tamamen sona erdiğinden, ihracat faturaları da artık yalnızca elektronik ortamda düzenlenir.
Normal E-Faturadan Farkları
İhracat e-faturasını standart e-faturadan ayıran temel noktalar şunlardır:
- Alıcı bilgisi: Fatura, yurt dışındaki müşteriye değil, sistemde Ticaret Bakanlığı'nın vergi kimlik numarasına (1460415308) düzenlenir. Gerçek alıcı bilgileri fatura içeriğinde yer alır.
- Gümrük entegrasyonu: Fatura GİB üzerinden gümrük sistemine iletilir; gümrük beyannamesi (GÇB) bu faturaya referans verir.
- Ek zorunlu alanlar: GTİP kodu, teslim şekli (Incoterms), gönderim şekli ve döviz bilgisi gibi alanlar yalnızca ihracat faturasında zorunludur.
- KDV durumu: KDV hesaplanmaz; fatura tipi "İstisna" olarak seçilir ve 301 numaralı istisna kodu kullanılır.
İhracat Faturası Kesmek İçin Ön Koşullar
İhracat e-faturası kesebilmek için öncelikle e-fatura mükellefi olmanız ve mali mühür (tüzel kişiler) veya e-imza (şahıs işletmeleri) sahibi olmanız gerekir. E-fatura kullanıcısı değilseniz, ihracat faturanızı e-arşiv fatura olarak düzenlersiniz; ancak bu durumda fatura gümrük sistemine otomatik iletilmez.
Süreçte ihtiyaç duyacağınız diğer unsurlar şunlardır:
- Gümrük müşaviri ilişkisi: Gümrük beyannamesini genellikle gümrük müşaviriniz açar. Faturadaki bilgilerle beyanname bilgileri birebir uyumlu olmalıdır; aksi halde sistem beyannamenin tesciline izin vermez.
- GTİP kodu tespiti: İhraç edeceğiniz her ürünün Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) kodunu önceden belirlemelisiniz. Emin değilseniz gümrük müşavirinizden teyit alın.
- Satış sözleşmesi bilgileri: Teslim şekli (Incoterms), ödeme koşulları ve döviz cinsi faturadan önce netleşmiş olmalıdır.
Ön muhasebe tarafında bu süreci bulut tabanlı bir e-fatura programı üzerinden yönetmek, GİB entegrasyonu sayesinde faturanın gümrük sistemine iletimini otomatikleştirir.
İhracat Faturasında Zorunlu Alanlar
İhracat e-faturasında, standart fatura bilgilerine ek olarak gümrük mevzuatının gerektirdiği alanlar bulunur. Aşağıdaki tablo en kritik zorunlu alanları özetler:
| Alan | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Fatura senaryosu | Sistemde "İhracat" (IHRACAT) senaryosu seçilir | IHRACAT |
| Fatura tipi | KDV hesaplanmadığı için "İstisna" seçilir | ISTISNA — Kod: 301 |
| Alıcı VKN | Ticaret Bakanlığı vergi kimlik numarası | 1460415308 |
| GTİP kodu | Her ürün satırı için 12 haneli gümrük tarife kodu | 6109.10.00.00.11 |
| Teslim şekli | Incoterms teslim koşulu | FOB, CIF, EXW, DAP |
| Gönderim şekli | Malın taşınma yöntemi | Deniz, kara, hava, demiryolu |
| Döviz cinsi ve kur | Fatura para birimi ve TCMB kuru | USD, EUR, GBP |
| Alıcı ülke bilgileri | Gerçek alıcının unvanı, adresi ve ülkesi | Almanya, Berlin |
| Eşya miktarı ve birimi | Adet, kg, metre gibi ölçü birimiyle miktar | 500 adet, 1.200 kg |
Faturadaki eşya tanımı, gümrük beyannamesindeki tanımla aynı olmalıdır. İhracat faturaları İngilizce veya başka bir dilde de düzenlenebilir; istenirse Türkçe ve yabancı dil bir arada kullanılabilir.
Adım Adım İhracat Faturası Kesme Süreci
İhracat e-faturası kesme süreci, doğru senaryo seçimiyle başlayıp gümrük beyannamesinin kapanmasıyla tamamlanır. GİB e-fatura kılavuzundaki akışa göre süreç şu adımlarla ilerler:
- Fatura senaryosunu seçin: Kullandığınız e-fatura programında yeni fatura oluştururken senaryo olarak "İhracat", fatura tipi olarak "İstisna" seçin.
- Alıcıyı tanımlayın: Sistemsel alıcı olarak Ticaret Bakanlığı'nı (VKN: 1460415308) seçin. Gerçek yurt dışı müşterinizin unvan, adres ve ülke bilgilerini ilgili alanlara girin.
- Ürün satırlarını doldurun: Her kalem için ürün tanımı, miktar, birim fiyat ve GTİP kodunu girin. KDV oranını 0 olarak bırakıp istisna kodu 301'i (mal ihracatı) seçin.
- Teslimat ve lojistik bilgilerini ekleyin: Teslim şekli (Incoterms), gönderim şekli, konteyner/paket bilgileri gibi gümrük alanlarını doldurun.
- Döviz bilgilerini girin: Fatura döviz cinsini ve düzenleme tarihindeki TCMB döviz kurunu belirtin.
- Faturayı gönderin: Mali mühürle imzalanan fatura, GİB üzerinden gümrük sistemine iletilir ve 23 haneli bir referans numarası oluşur.
- Referans numarasını gümrük müşavirinize iletin: Müşaviriniz bu numarayla gümrük beyannamesini açar. Beyanname bilgileri faturayla uyuşmazsa sistem tescile izin vermez.
- Fiili ihracatı takip edin: Mal gümrük hattını geçtiğinde (intaç) beyanname kapanır ve fatura kabul statüsüne döner. Bu tarih, KDV beyanı için esas alınır.
Bu adımların çoğu, GİB entegrasyonlu bir ön muhasebe programı kullanıldığında tek ekrandan yönetilebilir; GTİP kodları ürün kartlarına bir kez tanımlanır ve sonraki faturalarda otomatik gelir.
İhracat Faturasında KDV: İstisna ve 301 Kodu
İhracat faturasında KDV hesaplanmaz; çünkü mal ihracatı, KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesi kapsamında tam istisnadır. Faturada KDV oranı 0 gösterilir ve istisna nedeni olarak 301 numaralı "Mal İhracatı" kodu seçilir. Tevkifat uygulanmaz.
KDV beyannamesinde ihracat, "Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler" tablosunda 301 kodlu satırda beyan edilir. Kritik nokta: beyan dönemi fatura tarihine göre değil, gümrük beyannamesinin kapanma tarihine göre belirlenir. İhracat bedeli de kapanma tarihindeki TCMB döviz alış kuruyla TL'ye çevrilir.
İhracatta yüklenilen KDV, iade konusu yapılabilir. İade süreci ayrıntılı bir konu olduğundan, güncel usul ve limitler için GİB duyurularını ve mali müşavirinizi kontrol etmenizi öneririz.
İhracat Faturasında Sık Yapılan Hatalar
Uygulamada en çok karşılaşılan hatalar, gümrükte gecikmeye veya beyanname reddine yol açan şu noktalarda toplanır:
- Yanlış senaryo seçimi: İhracat yerine "Temel" veya "Ticari" senaryoyla fatura kesmek. Bu durumda fatura gümrük sistemine ulaşmaz.
- Hatalı veya eksik GTİP kodu: Yanlış tarife kodu, gümrükte ürünün yanlış sınıflandırılmasına ve cezalı işlemlere neden olabilir.
- Fatura–beyanname uyumsuzluğu: Miktar, tutar veya eşya tanımının GÇB ile birebir örtüşmemesi; sistem bu durumda tescili engeller.
- Yanlış istisna kodu: 301 yerine farklı bir kod seçmek, KDV beyannamesiyle fatura arasında tutarsızlık yaratır.
- Kur karışıklığı: Muhasebe kaydında fatura tarihi kurunu, KDV beyanında ise GÇB kapanma tarihi kurunu kullanmak gerekir; ikisini karıştırmak yaygın bir hatadır.
- Mikro ihracatta yanlış belge tipi: ETGB kapsamındaki gönderiler için ihracat e-faturası yerine e-arşiv fatura kesilmesi gerekir (detayı SSS bölümünde bulabilirsiniz).
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Mikro ihracatta da ihracat e-faturası mı kesilir?
Hayır. Brüt 300 kg ve 15.000 Euro'yu aşmayan, ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) ile yapılan mikro ihracat gönderilerinde ihracat e-faturası değil, e-arşiv fatura düzenlenir. Gümrük işlemleri taşıyıcı firma üzerinden basitleştirilmiş şekilde yürür.
Hizmet ihracatında ihracat e-faturası kesilir mi?
Hayır. İhracat e-faturası yalnızca gümrük beyannamesi ekinde yer alan mal ihracatı için kullanılır. Yurt dışına verilen hizmetler için normal e-fatura veya e-arşiv fatura, KDV istisnası uygulanacaksa ilgili hizmet ihracı istisna koduyla düzenlenir.
İhraç edilen mal iade gelirse ne olur?
Yurt dışından iade gelen mal, gümrükte ithalat işlemine tabi tutulur ve ilgili gümrük belgeleriyle kayıt altına alınır. KDV tarafında daha önce beyan edilen istisna tutarının düzeltilmesi gerekebilir; bu durumda mali müşavirinizle birlikte ilgili dönem beyannamesinde düzeltme yapmalısınız.
İhracat faturasında hangi kur kullanılır?
Fatura üzerinde düzenleme tarihindeki TCMB döviz kuru gösterilir. Ancak KDV beyannamesinde ihracat bedeli, gümrük beyannamesinin kapanma tarihindeki TCMB döviz alış kuruyla TL'ye çevrilerek beyan edilir. İki tarihin farklı kurları olabileceğini unutmayın.
İntaç tarihi nedir?
İntaç tarihi, malın fiilen gümrük hattını geçerek yurt dışına çıktığı tarihtir. KDV istisnası, intaç sonrası gümrük beyannamesinin kapandığı dönemin beyannamesinde gösterilir. Yani fatura Ocak'ta kesilse bile mal Şubat'ta çıktıysa, istisna Şubat dönemi KDV beyannamesinde beyan edilir.
İhracat Faturalarınızı Dakikalar İçinde Kesin
İhracat faturası kesmek; doğru senaryo, GTİP kodu, istisna kodu ve gümrük uyumu gerektiren çok adımlı bir süreçtir. Bu alanları her faturada manuel doldurmak yerine, süreci otomatikleştiren bir sistemle çalışmak hem zaman kazandırır hem hata riskini azaltır.
Evobulut ile ihracat faturalarınızı GTİP kodu ve döviz desteğiyle dakikalar içinde kesebilirsiniz. Adım adım ekran anlatımı için ihracat faturası kullanım kılavuzumuza göz atabilir, ücretsiz demo hesabıyla hemen deneyebilirsiniz.
Not: Vergi oranları ve mevzuat detayları değişebilir; güncel uygulama için GİB duyurularını kontrol edin.