Virman Nedir? Cari ve Banka Virmanı Nasıl Yapılır (Örnek Yazı ve Kayıt)

Bir müşterinizin ödemesi yanlış cari karta işlendi, tedarikçiniz aynı zamanda müşteriniz ve iki bakiyeyi birbirine mahsup etmek istiyorsunuz ya da bankadaki vadesiz hesabınızdan vadeli hesabınıza para aktardınız ve bunu nasıl kaydedeceğinizi bilmiyorsunuz. Bu üç durumun ortak adı virman. Peki virman nedir, banka virmanı ile cari virman arasındaki fark ne, işlem nasıl kaydedilir? Bu rehberde iki virman türünü ayrı ayrı açıklıyor, adım adım sayısal bir örnek kuruyor, yevmiye kaydını gösteriyor ve kopyalayıp kullanabileceğiniz bir virman yazısı örneği veriyoruz.

Kısaca: Virman, aynı sahibe ait iki hesap arasında yapılan aktarım işlemidir. Bankacılıkta kendi hesaplarınız arasındaki para transferini, ön muhasebede ise iki cari hesap arasındaki borç-alacak aktarımını ifade eder. Cari virman nakit hareketi yaratmaz; yalnızca bakiyeleri doğru hesaba taşır ve belgeyle (virman fişi veya virman yazısı) desteklenir.

Virman nedir?

Virman kelimesi Fransızca "virement" (aktarım) sözcüğünden gelir ve Türkçede iki farklı anlamda kullanılır. Bankacılıkta virman, aynı bankadaki kendi hesaplarınız arasında para taşımaktır. Muhasebede ise virman, bir tutarın bir hesaptan başka bir hesaba kayıt yoluyla aktarılmasıdır; en yaygın örneği iki cari hesap arasındaki borç-alacak aktarımı, yani cari virmandır.

İki kullanımın ortak noktası şudur: virmanda para işletmenin dışına çıkmaz. Ya kendi hesaplarınız arasında yer değiştirir ya da hiç hareket etmez, sadece kayıtlar düzeltilir. Bu yüzden virman, ön muhasebe programında cari hesap takibinin en çok kullanılan düzeltme ve mahsup araçlarından biridir.

Banka virmanı

Banka virmanı, aynı banka içinde aynı müşteri numarasına bağlı hesaplar arasında yapılan para transferidir. Vadesiz TL hesabınızdan vadeli mevduat hesabınıza, TL hesabınızdan döviz hesabınıza ya da şirketin iki farklı şubedeki hesabı arasında para aktarmak banka virmanıdır. Gönderen ve alan aynı kişi ya da kurum olduğu için bankalar bu işlemi genellikle ücretsiz ve anında gerçekleştirir.

Havale ve EFT ile farkı taraflarda gizlidir. Havale, aynı banka içinde başka bir kişinin hesabına yapılan transferdir. EFT (Elektronik Fon Transferi) ise farklı bir bankadaki hesaba yapılan transferdir ve bankaların çalışma saatlerine ya da FAST sistemine bağlı olarak işler. Virmanda ise karşı taraf yoktur; para kendi hesaplarınız arasında yer değiştirir.

Cari virman

Cari virman, iki cari hesap arasında borç veya alacak tutarının aktarılmasıdır. Aynı müşterinin iki ayrı cari kartı arasında, bir müşteri ile bir tedarikçi arasında ya da bir borcu üstlenen üçüncü taraf ile asıl borçlu arasında yapılabilir. Bir cari kart aktarılan tutar kadar borçlandırılır, diğeri aynı tutar kadar alacaklandırılır.

Cari virmanın en önemli özelliği kasa ya da banka hareketi yaratmamasıdır. Para tahsil edilmez ya da ödenmez; yalnızca kimin kime ne kadar borçlu olduğu bilgisi doğru karta taşınır. Bu yazının geri kalanında "virman" dediğimizde, aksini belirtmedikçe cari virmanı kastediyoruz.

Cari virman hangi durumlarda yapılır?

Cari virman günlük işleyişte sandığınızdan daha sık karşınıza çıkar. KOBİ'lerde en çok şu beş durumda kullanılır:

• Aynı firmanın iki cari kartı: Müşteriniz için biri merkez, biri şube adına iki kart açılmış ve ödeme yanlış karta işlenmiştir. Virmanla bakiyeyi doğru karta taşırsınız.
• Bayi ve ana firma ilişkisi: Bayinin borcunu ana firma ödüyor ya da ana firmaya kestiğiniz faturanın bedelini bayi karşılıyor. Tutarı iki cari arasında virman edersiniz.
• Üçüncü tarafın ödemesi: A firmasının size olan borcunu, sizin B firmasına olan borcunuza mahsuben B firması tahsil ediyor. Üç taraflı bu anlaşma bir virman yazısıyla belgelenir ve cari virmanla kaydedilir.
• Hem müşteri hem tedarikçi olan firma: Aynı firmadan mal alıp aynı firmaya mal satıyorsanız, karşılıklı bakiyeleri virmanla birbirine mahsup edersiniz.
• Hatalı karta işlenen hareket ve yıl sonu düzeltmeleri: cari mutabakat sırasında ortaya çıkan "bu ödeme bize değil, kardeş firmaya ait" gibi farklar virmanla düzeltilir.

Cari virman nasıl yapılır? Adım adım

Kullandığınız program ne olursa olsun cari virmanın mantığı aynıdır. Aşağıdaki altı adımı izlediğinizde işlem hem doğru hem de belgelenmiş olur:

1. Belge numarası ve tarih belirleyin. Virmanın hangi tarihe ait olduğu bakiyeleri doğrudan etkiler. Geçmiş tarihli bir düzeltme yapıyorsanız tarihi işlemin gerçek tarihine göre girin.
2. Borçlanacak cariyi seçin. Bakiyesi artacak, yani size borcu büyüyecek (ya da sizden alacağı azalacak) hesap budur.
3. Alacaklanacak cariyi seçin. Bakiyesi azalacak, yani borcu düşecek (ya da sizden alacağı artacak) hesap budur.
4. Tutarı girin. Her iki cariye de aynı tutar işlenmelidir; virman fişinde borç ve alacak toplamı eşit olmak zorundadır.
5. Açıklama yazın. "Kaya Market Şube'ye yanlış işlenen 12.03.2026 tarihli ödemenin merkez cariye aktarımı" gibi sonradan okuyan herkesin anlayacağı bir açıklama, mutabakat döneminde saatlerce iş kurtarır.
6. Onaylayın ve belgeyi saklayın. Virman fişini ya da karşı tarafın onayladığı virman yazısını cari hesap ekleri arasında tutun. Muhasebecinizin yevmiye kaydını buna göre yapması gerekir.

Sayısal örnek: 12 kişilik bir toptancı senaryosu

Aşağıdaki örnek gerçek bir müşteri hikâyesi değil, işlemi göstermek için kurulmuş bir senaryodur. Yıldız Gıda Toptan, 12 çalışanıyla marketlere ürün dağıtan bir toptancı olsun. Aynı ay içinde iki farklı virman ihtiyacı doğuyor.

Durum 1 – Aynı müşterinin iki cari kartı. Kaya Market'in sistemde "Kaya Market – Merkez" ve "Kaya Market – Şube" adıyla iki cari kartı var. Merkez kartın 45.000 TL borç bakiyesi bulunuyor. Şubenin ödediği 20.000 TL ise yanlışlıkla şube kartına işlendiği için şube kartında 20.000 TL alacak bakiyesi görünüyor; oysa fatura merkeze kesilmişti.

Çözüm: 20.000 TL tutarında bir cari virman. Şube kartı 20.000 TL borçlandırılır (alacak bakiyesi sıfırlanır), merkez kartı 20.000 TL alacaklandırılır. Sonuçta merkez kartın borcu 45.000 – 20.000 = 25.000 TL olur, şube kartı sıfırlanır ve Kaya Market'in gerçek borcu tek satırda görünür.

Durum 2 – Hem tedarikçi hem müşteri olan firma. Demir Ambalaj, Yıldız Gıda'ya koli tedarik ediyor; Yıldız Gıda'nın Demir Ambalaj'a 30.000 TL borcu var. Aynı ay Demir Ambalaj kendi mutfağı için Yıldız Gıda'dan 18.000 TL'lik ürün aldı ve bu tutarı henüz ödemedi. İki firma, karşılıklı bakiyeleri mahsup etmeye karar veriyor.

Çözüm: 18.000 TL tutarında cari virman. Demir Ambalaj'ın tedarikçi (satıcı) kartı 18.000 TL borçlandırılır, müşteri (alıcı) kartı 18.000 TL alacaklandırılır. Yıldız Gıda'nın Demir Ambalaj'a kalan net borcu 30.000 – 18.000 = 12.000 TL olur ve bu tutar bankadan ödenir. Virmanın kendisi sırasında kasadan ya da bankadan tek kuruş çıkmadığına dikkat edin.

Virman muhasebe kaydı (yevmiye örneği)

Ön muhasebede virman bir "virman fişi" ile kaydedilir. Genel muhasebede ise bu fiş, Tekdüzen Hesap Planı'ndaki hesaplar kullanılarak yevmiye defterine işlenir. Hesap kodları ve işleyişleri 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile belirlenmiştir; hesapların açıklamalı listesine İSMMMO'nun hesap planı sayfasından ulaşabilirsiniz.

Virmanda kullanılan üç temel hesap şunlardır: 120 Alıcılar (müşterilerden senetsiz alacaklar; alacak doğunca borç, tahsil edilince alacak kaydedilir), 320 Satıcılar (tedarikçilere senetsiz borçlar; borç doğunca alacak, ödenince borç kaydedilir) ve 102 Bankalar (bankaya yatan tutar borç, çekilen tutar alacak kaydedilir). Yukarıdaki iki senaryonun ve bir banka virmanının yevmiye kaydı aşağıdaki gibidir:

Kaydın mantığı basittir: size olan borcu artan cari (ya da sizin borcunuzun azaldığı tedarikçi) borç sütununa, size olan borcu azalan cari alacak sütununa yazılır ve iki sütunun toplamı eşittir. Durum 2'de 320 Satıcılar hesabının borçlandırılması, tedarikçiye olan borcunuzun 18.000 TL azaldığını; 120 Alıcılar hesabının alacaklandırılması ise müşteriden alacağınızın aynı tutarda kapandığını gösterir. Cari virman, iade gibi diğer düzeltme kayıtlarına benzer bir mantıkla çalışır; karşılaştırmak için alıştan iade muhasebe kaydı yazımıza göz atabilirsiniz.

Not: Ön muhasebe programında cari virman yaptığınızda çoğu program hesap kodu sormaz; yalnızca cari kartlar ve tutar seçilir. Yevmiye kaydını genel muhasebe tarafında muhasebeciniz oluşturur. Bu yüzden virman fişindeki açıklama ve belge numarasının muhasebecinizin anlayacağı açıklıkta olması önemlidir.

Virman yazısı örneği (kopyalanabilir şablon)

Virman yazısı, özellikle üçüncü taraf ödemesi ya da karşılıklı mahsup gibi birden fazla firmanın dahil olduğu durumlarda, işlemi karşı tarafa bildiren ve onayını alan belgedir. "Borç alacak virman yazısı", "cari hesap virman yazısı" ya da "virman dekontu" olarak da adlandırılır. Yasal olarak zorunlu bir format yoktur; amaç, iki tarafın cari kayıtlarının aynı tutarı aynı tarihte göstermesini sağlamaktır.

İyi bir virman yazısında şu bilgiler bulunmalıdır:

• Yazıyı düzenleyen firmanın unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası (antet)
• Tarih ve belge (sayı) numarası
• Muhatap firmanın unvanı
• Virman tutarı, rakam ve yazıyla
• Kaynak cari (alacaklandırılacak hesap) ve hedef cari (borçlandırılacak hesap)
• Dayanak: ilgili fatura numaraları, sözleşme ya da mutabakat tarihi
• Talep cümlesi ve karşı tarafın onay alanı
• Yetkili kaşe ve imza

Aşağıdaki şablonu kopyalayıp köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurabilirsiniz:

[FİRMA UNVANI]
[Adres] – [Vergi Dairesi] / [Vergi No]

Tarih: [GG.AA.YYYY]
Sayı: [Belge No]

Sayın [MUHATAP FİRMA UNVANI] yetkililerine,

Konu: Cari hesap virman talebi

Firmamızın, firmanız nezdindeki [__.___,__ TL] (yalnız [tutar yazıyla] Türk Lirası) tutarındaki alacağının, [ÜÇÜNCÜ FİRMA UNVANI] firmasına olan aynı tutardaki borcumuza mahsuben, adı geçen firmanın firmanız nezdindeki cari hesabına virman edilmesini rica ederiz.

Söz konusu tutar, [GG.AA.YYYY] tarih ve [Fatura No] numaralı fatura(lar)dan kaynaklanmaktadır. İşlem sonrasında firmamızın cari hesabı [__.___,__ TL] alacak, [ÜÇÜNCÜ FİRMA UNVANI] firmasının cari hesabı ise aynı tutarda borç kaydı ile güncellenecektir.

Bu yazının tarafınızca onaylanması halinde işlem [GG.AA.YYYY] tarihi itibarıyla kayıtlarımıza alınacaktır. Bilgilerinize sunar, onayınızı rica ederiz.

Saygılarımızla,
[FİRMA UNVANI]
[Yetkili Adı Soyadı] – [Unvan]
Kaşe / İmza

Muhatap onayı: Yukarıda belirtilen virman işlemini kabul ediyoruz.
[MUHATAP FİRMA UNVANI] – Kaşe / İmza – Tarih: [GG.AA.YYYY]

Aynı firmanın iki cari kartı arasındaki virman gibi yalnızca sizin kayıtlarınızı ilgilendiren düzeltmelerde yazıya gerek yoktur; programda kestiğiniz virman fişi ve açıklaması yeterlidir. Ancak karşı tarafın bakiyesini etkileyen her virmanda bu yazıyı hazırlayın, onaylı halini ve e-posta yazışmasını cari hesap ekleri arasında saklayın. Yazının Word ya da PDF çıktısını mutabakat dönemi için ayrıca arşivlemenizi öneririz.

Virman, tahsilat, mahsup ve havale arasındaki fark

Bu terimler günlük dilde birbirinin yerine kullanılsa da ön muhasebede farklı fişlere karşılık gelir. Yanlış fiş türü seçmek, cari bakiyeleri doğru gösterse bile kasa ve banka raporlarını bozar. Aşağıdaki tablo farkları özetler:

Mahsup ile cari virman arasındaki ince farkı ayrıca vurgulayalım. Mahsup, aynı cari kartın içindeki bir borç kalemiyle bir alacak kalemini eşleştirmektir; hesap değişmez. Cari virman ise tutarı bir cari karttan başka bir cari karta taşır. Durum 2'deki gibi iki ayrı kartta tutulan aynı firma söz konusuysa, mahsubu yapabilmek için önce virman gerekir.

Virman yaparken sık yapılan hatalar

Virman basit bir işlem gibi görünse de mutabakat döneminde ortaya çıkan farkların önemli bir kısmı hatalı virmanlardan kaynaklanır. En sık karşılaştığımız beş hata şunlar:

1. Borç ve alacak tarafını ters girmek. Sonuçta bakiye düzelmez, aksine fark iki katına çıkar. Virmanı kaydetmeden önce her iki carinin işlem sonrası bakiyesini kontrol edin.
2. Cari virman yerine tahsilat veya ödeme fişi kullanmak. Cari bakiyeler doğru görünür ama kasada ya da bankada olmayan bir para hareketi oluşur; kasa raporu ve banka mutabakatı bozulur.
3. Karşı tarafın onayını almadan virman yapmak. Üçüncü tarafın bakiyesini etkileyen virmanı tek taraflı kaydederseniz, karşı firmanın defterinde aynı kayıt olmaz ve mutabakat tutmaz.
4. Açıklama alanını boş bırakmak ya da "virman" yazıp geçmek. Altı ay sonra o satırın neden açıldığını kimse hatırlamaz. Kaynak, hedef, dayanak fatura ve nedeni bir cümleyle yazın.
5. Döviz cinsinden carilerde kur farkını atlamak. Döviz cari kartlar arasında virman yapıyorsanız işlem tarihindeki kuru kullanın ve oluşan kur farkını ayrıca kaydedin; aksi halde TL bakiyeler eşitlenmez.

Evobulut'ta cari virman nasıl yapılır?

Evobulut'ta cari virman, Finans Yönetimi menüsü altındaki Cari Virman ekranından yapılır. "Ekle" ile yeni bir fiş açar, belge numarası ve tarihi girer, ardından satır ekleyerek ilgili cari hesapları, açıklamayı ve borç ya da alacak tutarını yazarsınız. Toplu düzeltmelerde satırları tek tek girmek yerine Excel dosyasından içe aktarabilir, fişi kontrol ettikten sonra "Onayla" ile kayıtları cari hesaplara işletebilirsiniz.

Ekran görüntülü, alan alan anlatım için Cari Virman İşlemi kullanım kılavuzuna bakabilirsiniz. Cari virmanın yanı sıra tahsilat, ödeme ve banka hareketlerini de aynı yerden yönettiğiniz için müşteri ve tedarikçi bakiyeleriniz her an günceldir; genel muhasebe entegrasyonu ile yevmiye kayıtları da muhasebecinize hazır gider. Detaylar için muhasebe programı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Virman ile havale arasındaki fark nedir?

Virman, aynı bankadaki kendi hesaplarınız arasında yapılan para aktarımıdır; havale ise aynı banka içinde başka bir kişinin hesabına yapılan transferdir. Virmanda gönderen ve alan aynı kişi olduğu için işlem genellikle ücretsiz ve anında gerçekleşir. Farklı bir bankaya gönderim ise havale değil EFT veya FAST olarak adlandırılır.

Cari virman muhasebe kaydı nasıl yapılır?

Cari virmanda tutar, bir cari hesabın borcuna ve diğer cari hesabın alacağına eşit olarak yazılır. Aynı müşterinin iki kartı arasında 120 Alıcılar hesabı hem borç hem alacak tarafında alt hesaplarıyla kullanılır; tedarikçi ve müşteri bakiyesi mahsup edilirken 320 Satıcılar borçlandırılıp 120 Alıcılar alacaklandırılır. Kasa veya banka hesabı bu kayıtta yer almaz.

Virman yazısı nasıl yazılır, hangi bilgiler olmalı?

Virman yazısı, firma anteti, tarih ve belge numarası, muhatap firma, rakam ve yazıyla tutar, kaynak ve hedef cari hesaplar, dayanak fatura bilgisi, talep cümlesi ile kaşe ve imza alanlarını içermelidir. Karşı tarafın onay alanı eklemek, iki firmanın kayıtlarının aynı tutarı göstermesini sağlar. Yasal olarak belirlenmiş bir format yoktur; yukarıdaki şablonu kullanabilirsiniz.

Virman işlemi nakit hareketi yaratır mı?

Cari virman nakit hareketi yaratmaz; kasa ve banka bakiyeleri değişmez, yalnızca cari hesaplar arasındaki borç-alacak dağılımı güncellenir. Banka virmanında ise para kendi hesaplarınız arasında yer değiştirir, dolayısıyla toplam nakit varlığınız aynı kalır. Her iki durumda da işletmenin dışına para çıkmaz.

Hatalı virman kaydı nasıl düzeltilir?

Hatalı virman, ters yönde aynı tutarda ikinci bir virman fişi kesilerek ya da programın izin verdiği durumlarda ilgili fiş düzenlenip yeniden onaylanarak düzeltilir. Ters kayıt yöntemi, orijinal hatayı da izlenebilir bıraktığı için mutabakat açısından daha sağlıklıdır. Düzeltme fişinin açıklamasına hangi belgeyi düzelttiğinizi mutlaka yazın.

Özet ve sonraki adım

Virman, para işletme dışına çıkmadan hesaplar arasında yapılan aktarımdır: bankada kendi hesaplarınız arasında, ön muhasebede iki cari kart arasında. Doğru cariyi borçlandırıp doğru cariyi alacaklandırmak, açıklamayı eksiksiz yazmak ve karşı tarafı etkileyen işlemlerde onaylı bir virman yazısı saklamak, mutabakat döneminde ortaya çıkacak farkların büyük bölümünü baştan önler.

Bugün atabileceğiniz somut adım: cari listenizde aynı firmaya ait birden fazla kart olup olmadığını kontrol edin ve dağınık bakiyeleri bu yazıdaki adımlarla tek karta toplayın. Cari virman, tahsilat, ödeme ve banka hareketlerini tek ekrandan yönetmek için Evobulut'u 14 gün ücretsiz deneyin.